Szły, bo musiały iść, bo je gnało coś, z czego same nie potrafiły zdać sobie sprawy, czy to był tylko nadmiar sił szukających ujścia, czy romantycznie awanturnicza chęć zasmakowania w niezwyczajnych przygodach, czy chęć pomszczenia jakiś ofiar przemocy, czy po prostu najczystsza wola złożenia życia za umiłowaną sprawę wyzwolenia Ojczyzny. Szły - każda z siebie - nie śniło się żadnej o roli pionierki w jakimś ruchu kobiecym...
(J. Ginalska, Amazonki polskie w XIX, „Bluszcz” 1926, nr 39 cytowane za „Polka. Medium. Cień. Wyobrażenie.” Katalog z Wystawy Polka, Fundacja Odnawiania Znaczeń, Warszawa 2006)
Niewiele osób o tym słyszało, nieliczne z nas o tym wiedzą, że były przed nami pokolenia odważnych, wybitnych kobiet, które wywalczyły nam podstawowe prawa: prawo do nauki, prawo głosu, prawo do pracy, często kosztem swojego zdrowia, majątku, dobrego imienia. Nikt nie wie, że składano im hołdy, nikt nie pamięta ile im zawdzięczamy: „że możecie same po ulicach chodzić, koleją jeździć, o czem chcecie, o rozumnych książkach, czy nierozumnych plotkach w towarzystwie możecie rozmawiać, wszystko to winnyście pierwszym rodownicom, co wśród szyderstw i wydziwiań drogę utorowały” - pisała Narcyza Żmichowska (cytat za S.Walczewska, „Damy, rycerze i feministki”, eFKa, Kraków 2000).
O tych właśnie pierwszych bojownicach, hetmankach, wieszczkach poganizmu, żołnierkach i pisarkach chcemy w niniejszym wirtualnym Muzeum Historii Kobiet pamiętać, je przywoływać, oddać im należny szacunek i honor.
Projekt „Pokolenia kobiet” - pierwsza wystawa naszego Muzeum - jest zaledwie małą cząstka pracy, jaka pozostała do wykonania. Zebrane teksty to nie profesjonalne biografie, wyczerpujące teksty źródłowe, archiwistyczna praca. My zaledwie przypominamy sylwetki wybranych Polek, mając nadzieję, że przyłączycie się do naszej pracy.
Wpisując się w projekty „patriotyzmu jutra”, odnawiania pamięci o bohaterach powstań, wojen, przewrotów, postanowiłyśmy przypomnieć zaangażowanie kobiet w walkę o niepodległość. W tym projekcie „pokolenia kobiet” to Polki, które walcząc o prawa kobiet, walczyły o wolną Polskę podczas zaborów, powstań, wojen. W polskiej historii to sprawy nierozerwalne - na tle innych ruchów emancypacyjnych pokazuje to doskonale Agnieszka Mrozik w tekście „;Równe i równiejsze”. Pokazała to wystawa „Polka. Medium. Cień. Wyobrażenie”, która z inicjatywy Fundacji Odnawiania Znaczeń i prof. Marii Janion pokazywana była w CSW w 2006 roku. Na jednej z pierwszych stron katalogu tej wystawy znajdujemy cytat: „Kobieta polska jest wiecznym, nieubłaganym i niewyleczonym spiskowcem. W Polsce kobiety wyprzedzają wszelkie ruchy burzliwe”.
Chcemy, aby muzeum dalej się rozwijało i umacniało. Nie uda nam się to bez Was! Każdy, kto chciałby dodać jakieś fakty do zamieszczonych tekstów lub przygotować wystawę - jest mile widziany. Czekamy na wasze propozycje!
Anna Czerwińska, kuratorka wystawy "Pokolenia kobiet"
Projekt współfinansowany ze środków Funduszu Inicjatyw Obywatelskich
