Teresa Bojarska, Zofia Cierniak, Janina Ludwika Bauer Gellert, Anna Horczyczak – Walczyna, Kazimiera Jarmułowicz, Barbara Kania, Alina Kubecka, Katarzyna Kujawska, Stanisława Łodzińska, Alina Majewska Klein, Hanna Malewicz, Krystyna Malinowska, Bronisława Mazur, Halina Paszkowska, Wanda Piklikiewicz, Maria Stypułkowska- Chojecka, Barbara Tyc, Jadwiga Przybylska-Wolf, Barbara Żurowska i Pani Irena.
Koordynacja projektu: Olga Borkowska Współpraca: Anna Czerwińska, Jolanta Gawęda
TEKSTY I WYWIADY: Olga Borkowska, Sylwia Chutnik, Anna Grzelewska, Jolanta Gawęda, Grażyna Latos, Alina Synakiewicz; konsultacja historyczna: Anna Nowakowska
FILM:
zdjęcia: Anna Grzelewska; dźwięk: Natalia Komst; montaż: Paweł Potocki; montaż dźwięku: Rafał Biskup; muzyka: Olga Borkowska, Rafał Biskup Fundacja Feminoteka serdecznie dziękuje Warsaw Pact Film Production
za wypożyczenie kamer!ZDJĘCIAfotografie współczesne: Nel Jakubowska, Alan Willmann; zdjęcia archiwalne: Muzeum Powstania Warszawskiego; Autorzy i Autorki fotografii archiwalnych: Stefan Baluk, Marian Grabski, Czesław Gerwel Orłoś, Andrzej Grochowski, Joachim Joachimczyk, Irena Kummant- Skotnick, Eugeniusz Lokajski; wykorzystano także zdjęcia z rodzinnego archiwum Grażyny Latos
projekt strony www: Joanna Piotrowska; slideshow i projekt graficzny: Anna Zajdel
Pomoc w zdobyciu kontaktów do bohaterek projektu: Anna Drabik Stowarzyszenie Dzieci Holocaustu
„Historyczne księgi niewiele mówią o kobiecych wojownikach w roli zwykłych żołnierzy, ćwiczących posługiwanie się bronią, tworzących regimenty i biorących udział w bitwach z wrogimi armiami na takich samych zasadach jak mężczyźni. Choć istniały od zawsze. Niemal żadna wojna nie rozegrała się bez udziału kobiet.”
Stieg Larsson, Zamek z piasku, który runął (III część Millenium)
Co roku, 1 sierpnia, hucznie obchodzona jest rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego, jednego z najbardziej dramatycznych wydarzeń II wojny światowej i najnowszej historii Polski. Powstanie w ostatnich latach stało się bardzo nośnym tematem. Jest obecne nie tylko w przekazach historycznych, ale i w kulturze masowej. Wydano i wznowiono setki książek, komiksów, płyt, otwarto Muzeum Powstania Warszawskiego.
My proponujemy inne spojrzenie na okres Powstania. Powstanie widziane oczami kobiet. Nie tylko ich opowieści o walkach, dowódcach i kolegach z batalionu. Realizując projekt „Życie codzienne kobiet w czasie Powstania Warszawskiego”, chciałyśmy dowiedzieć się, jak kobiety radziły sobie z prozą życia, z „kobiecymi sprawami”, ze strachem, ze śmiercią. To nie jest przekaz stricte historyczny. Mniej niż na datach, nazwach, topografii zależało nam na odtworzeniu emocji, uczuć, myśli, które towarzyszyły dziewczętom: ukrywającym się w piwnicach, łączniczkom, sanitariuszkom, szyfrantkom, matkom i ich córkom. Przedstawiamy Wam świadectwa kobiet, które zarówno uczestniczyły w akcjach dywersyjno-sabotażowych, pracowały w szpitalach, dołączały się do budowania barykad i walki, jak i tych, które siedziały w schronach, rodziły dzieci, opiekowały się starszymi, były dziećmi. Wśród nich są znane bohaterki Powstania jak: „Kama” Maria Stypułkowska-Chojecka, Teresa Bojarska, Wanda Piklikiewicz, kobiety, których historii nie znajdziecie w muzeum, a także opowieści naszych babć.
Oceny Powstania w tych opowieściach skrajnie się różnią. Wiele naszych rozmówczyń nie chciało ich wyrazić pod swoim nazwiskiem, dlatego stworzyłyśmy też dział wypowiedzi anonimowych.
Na wyróżnienie zasługuje też tekst Katarzyny Brejwo (udostępniony nam dzięki uprzejmości autorki i Bożeny Umińskiej-Keff) opowiadający o wrażeniach z wizyty w Muzeum Powstania Warszawskiego.
Na wystawę w Wirtualnym Muzeum Historii Kobiet składa się: 20 wywiadów i krótki film dokumentalny, w którym nasze bohaterki odpowiadały na pytania dotyczące powstańczej codzienności: jak żyły, jakie miały marzenia, co jadły, co miały w chlebakach i jak radziły sobie z miesiączką…
Pomników jest wiele, my nie chcemy budować następnego.
Chcemy wiedzieć, jak żyły nasze babcie, kiedy miały tyle lat, co my teraz.
Zapraszamy!
Nadsyłajcie swoje uwagi, teksty, opowieści swoich babć.
Feminoteka
Projekt zrealizowany ze środków Urzędu Miasta Warszawy przy współpracy z Muzeum Powstania Warszawskiego
